
Hebt u zich ooit afgevraagd hoe het zou zijn om één van die grote cruiseschepen te besturen? Bij het volgen van kapitein Albert Schoonderbeek tijdens een 14-daagse Caribische cruise aan boord van de Veendam, een schip van de Holland Amerika Lijn, bleek dat hij meestal aan heel andere dingen denkt dan aan stranden, shoppen en relaxen. Op schema blijven en ondertussen het schip en de weerberichten in de gaten houden, vooral daar is hij mee bezig. Dit zijn uittreksels uit de kapitein z’n eigen logboek dat u kunt vinden op www.avidcruiser.com/albert.
25 november, Tampa
We gaan op een 14-daagse cruise. Dat betekent veel voorraden inslaan voor het vertrek, met verschillende groepen havenarbeiders verspreid over drie verschillende scheepsluiken om bagage, provisie en reserveonderdelen naar binnen te stouwen.
17:00 uur was onze vertrektijd maar om 16:55 waren we het dok al uit en voeren we door Tampa Bay zo snel als de veiligheid het ons toeliet. Tegen 20:15 liet de loods ons aan ons lot over en kon ik de snelheid beginnen opvoeren. Nu zullen we moeten wachten en zien wat de nacht brengt met betrekking tot de bereikte snelheid: de as van onze stuurboordpropeller is namelijk nog niet hersteld. Het probleem begon tijdens onze laatste cruise op te spelen.
26 november, op zee
Wel, we schieten niet zo snel op als ik gehoopt had. Hoewel we al beter doen dan tijdens onze laatste cruise, toch konden we niet zo’n snelheid maken dat we de volle capaciteit van allebei de propellers benutten. Ik heb de plannen moeten wijzigen met St. Thomas (in plaats van San Juan) als eerste bestemming. Overdag hadden we last van tegenwind maar op de dekken achteraan was het toch aangenaam en de meeste gasten baadden in de zon.

27 november, op zee
Vandaag beleven we onze tweede reguliere dag op zee en opnieuw zijn we gezegend met mooi weer. Uit de machinekamer komen positieve signalen: er wordt vooruitgang geboekt bij het verbeteren van de output der propellers – en dus de snelheid – maar het zal nog enkele dagen duren voor we een duidelijk verschil zullen merken.
We hebben een nagenoeg onbekende groep mensen aan boord: de stoffeerders. De gasten beseffen vaak niet hoe belangrijk deze bekwame vaklui zijn, maar ze spelen een sleutelrol in de presentatie van het scheepsinterieur.
Afgezien van het droogdok, dat slechts om de twee jaar of zo plaatsvindt, moet het meeste onderhoud op een cruiseschip gebeuren terwijl het vaart. Op basis van een vaststaand, regelmatig schema worden stap voor stap de gordijnen, tapijten, stoelen en sofa’s vernieuwd en dat doen de stoffeerders of garnierders zo u wil.

28 november, op zee
In de namiddag kwam er een Noord-Atlantisch golvenveld op ons af met golven van 2,5 tot 3 meter hoog - met pieken van 3,5 meter - die het schip deden stampen en dat kost ons snelheid. De drijfas aan stuurboord vond het ook niet lekker wat betekende dat we af en toe de output moesten terugschroeven. Of en hoeveel vertraging we zullen oplopen hangt af van hoelang dit golvenveld aanhoudt.
Volgens de weerkaarten, wordt het golvenveld niet verondersteld de kust van Puerto Rico te bereiken en naargelang we daar dichterbij komen, hoop ik er voordeel uit te halen. We zullen wel zien.
29 november, St. Thomas
Wel, het golvenveld breidde zicht uit tot de Puerto Ricaanse kust en we moesten er doorheen varen van begin tot eind. Moeder Natuur was niet erg behulpzaam en de golven bleven komen tot 6:00 uur ’s morgens. Op het laatst liepen we drie uur te laat in Crown Bay, St. Thomas binnen.
Goed nieuws voor ons was dat er drie koeriers op de kade stonden met de laatste machineonderdelen die we nodig hadden voor de reparatie.
Een onverwachte gebeurtenis vond plaats in de namiddag. Terwijl ik in mijn kantoor zat, voelde ik plots een schok door het schip gaan. Bij ons vertrek had de loods me verteld dat er voor de kust van Martinique een aardbeving van 7.3 op de schaal van Richter was geweest. De trilling ging door de hele Oostelijke Caraïben en dat was wat ik ook in mijn kajuit voelde. Het schip kwam er gelukkig ongeschonden uit, net als de Maagdeneilanden.
30 november, Roseau, Dominica
De wind nam pas in de vroege ochtend in kracht af. De stuurboord aandrijving noopte ons nog maar eens tot vertragen en dus legden we een uur te laat in Dominica aan. Ik denk dat dit mijn snelste aanlegmanoeuvre ooit was daar. De loods, die zo zwart als roet ziet, sloeg merkbaar wit om z’n neus uit toen ik het schip snel in de rij manoeuvreerde om te dokken.
Een deel van het goeie nieuws is dat de hoofdingenieur in de loop van de namiddag meldde dat we nu veel meer kracht aan bakboord hebben.
Vertrekken van Dominica was de normale zijwaarts-van-het-dok-weg-beweging en binnen vijf minuten waren we en route naar Barbados. Het is een aangename en rustige nachttrip. De hoofdingenieur had ook alleen maar goeie dingen uit de machinekamer te melden… Alles gaat dus goed met de wereld.

1 december, Barbados
Op een zaterdag is het altijd druk in Bridgetown, Barbados. In de wachtrij lagen de Emerald Princess, Star Clipper, Veendam, Seabourne Pride, een olietanker, twee steunschepen van de Royal British Navy en een Franse torpedojager.
Iets na 7:00 ’s ochtends legden we aan bij de suikerterminal voor een lange dag in de haven: het vertrekuur had ik met twee uur uitgesteld. We lagen vrij dicht bij de passagiersterminal maar het probleem met de suikerterminal is dat ons schip daar alleen langs stuurboordkant voor anker kan. Anders zou een van de suikeropslagtorens ons overhangend Lido restaurant raken. Dit tot groot ongenoegen van de wanhopige chefofficier die overal langs bakboordkant wil aanleggen om aan die kant het onderhoud van de scheepsromp makkelijker te laten verlopen. Van overhand verplichten de havenautoriteiten ons echter, afhankelijk van de plaatselijke omstandigheden, om aan stuurboord aan te leggen, zoals hier in Barbados. Wanneer er toch keuze is, beslissen anderen in mijn plaats over de aanlegkant. Wie zei ook alweer dat de kapitein te allen tijde het bevel voert??? Ik moet ook doen wat men mij vertelt.

Wegvaren was wel heel mooi: geen wind, de Star Clipper had al z’n masten verlicht, de cargo terminal vormde een zee van licht en de hemel stond vol sterren.
2 december, St. Georges, Grenada
Grote paniek vanochtend bij de lokale autoriteiten. Tijdens de nacht was één van de grote afbakeningsboeien verdwenen en niemand had enige idee waar ze naartoe was. Die boeien zijn enorm: ongeveer 1,8 meter hoog met 1 meter diameter, 500 kilo zwaar en met een ketting vastgemaakt aan een groot betonblok op de zeebodem. Dus zal het geen klein bootje geweest zijn dat de boei heeft “meegenomen”.
Ze hadden naar de boei gezocht en niks gevonden maar ze waren van plan een nieuwe zoektocht te organiseren om haar alsnog te vinden.
Sinds 1986 kom ik regelmatig in Grenada en iedereen kan zien welk positief effect het cruisetoerisme op de lokale economie heeft. Meer en meer huizen worden gerenoveerd en er worden er bovendien een hoop nieuwe bijgebouwd.
Nadat ik het schip had gedraaid om van onze aanlegplaats weg te komen, zetten we zuidwestwaarts koers richting oostkant van Isla de Margarita. Morgen gaan we daar voor anker.
3 december, Isla de Margarita
We wisten dat we vandaag voor anker moesten: de Holiday Dream (Pullmantur) bezette het dok omdat het de haven gebruikte als wisseling van de wacht voor zijn passagiers.
We lagen de hele dag voor anker en de gasten werden met tenderbootjes aan wal gebracht. Omdat er volstrekt geen wind was, lag het schip bijna bovenop het anker en schommelde het wat lui heen en weer op de eb- en vloedgetijden.
We lichtten het anker om 16:30 en verlieten El Guamache om 17:00 nadat alle gasten terugwaren en de hulpschepen weer op hun plaats lagen. Morgen zijn we in Bonaire en vannacht gaan we voluit om op tijd te komen.
4 december, Kralendijk, Bonaire
De afstand tussen El Guamache en Kralendijk is lang, dus ging het volgas vanaf het moment dat het anker was gelicht. Ik hield mijn hart vast om te zien of we het zouden redden met onze herwonnen snelheid. Een uur later haalden we 19 knopen en waren we opnieuw in business. Dus kwamen we keurig op tijd aan bij het loodsstation.
Een heleboel gasten raakt in verwarring van Bonaire. Allemaal denken ze dat het een klein eiland is en dat ze, vanaf het moment dat ze het zien, er al zijn. Spijtig genoeg is dat niet het geval. Bonaire heeft de vorm van een banaan, met Kralendijk op de plek aan de binnenkant in het midden waar de sticker met de merknaam zit. Dus, als je van het zuiden komt zoals wij deden, dan heb je nog veertig minuten noordwaarts te gaan alvorens je kunt vertragen en de loods oppikken.
We bleven vrij lang in de haven omdat ik het bezoek met twee uur verlengde om zo de verloren tijd in het begin van de cruise goed te maken.
We lieten Bonaire iets voor 20:00 weer achter ons en zetten rustig, met een gangetje van 15 knopen, koers naar onze volgende aanleghaven: Oranjestad in Aruba.
5 december, Oranjestad, Aruba
Het kalme weer, te weten weinig of geen wind, blijft aanhouden. Zelfs bij aankomst in Aruba vanmorgen blies er slechts een heel lichte wind, terwijl het hier normaal gesproken toch flink waait. Voor mij geen bezwaar want hoe minder wind, hoe makkelijker het afmeren.
Dat is ook één van de redenen waarom ik altijd heel vroeg arriveer. De wind heeft de neiging voor zonsopgang veel minder sterk te zijn en ook dat maakt het makkelijker.
Aruba vormt slechts een korte stopplaats omdat de afstand met Grand Cayman zo aanzienlijk is. Er is een gemiddelde snelheid van 19 knopen nodig om er op tijd aan te komen. Dus toen iedereen even na 14:30 terug aan boord was, raceten we de haven uit, lieten we de loods achter terwijl we de bocht naar het noordwesten maakten en duwde ik het schip op z’n staart. Binnen de dertig minuten vlógen we.
Morgen hebben we een dag op volle zee en het weerbericht ziet er echt goed uit.
6 december, op zee
Vandaag was het vergaderingendag. Het schip lag lekker op koers richting Grand Cayman en behoorlijk op snelheid om op tijd aan te komen. Dat liet ons tijd om een aantal “einde van de maand” dingen te doen. Elke maand hebben we verschillende commissievergaderingen waarbij vertegenwoordigers van de diverse departementen aan boord samenkomen.
Er zijn ook wekelijkse meetings, en, zoals overal in een grote organisatie, een groot aantal dagelijkse meetings per afdeling. Als ik één dollar zou krijgen voor elke vergadering die ergens aan boord van het schip wordt gehouden, zou ik in een veel grotere auto rijden.
Morgen zijn we in Grand Cayman en de weersvoorspelling belooft ons een erg aangename dag zonder koudefront in zicht. Op de vorige cruise dwong een plots koudefront me om het bezoek aan Grand Cayman te annuleren maar nu ziet het er goed uit.
7 december, Georgetown, Grand Cayman
Het was een mooie dag, een fantastische dag zelfs en beter nog: we waren alleen in Georgetown zonder een ander schip in de haven. Geen rijen wachtenden in de shops, geen toeristenfiles in een dichtgeslibde hoofdstraat. Stingray City helemaal voor uzelf. Beter kon niet. De zon scheen de hele dag en er stond een lichte bries om het aangenaam te houden.
Die lichte bries is voor mij ook van extreem belang omdat die nodig is om het schip in positie te houden. Georgetown is zo’n vreemde plek waar je, als er teveel wind staat of wanneer hij uit de verkeerde richting waait, het bezoek moet annuleren. En als er niet genoeg wind staat, kun je weer niet voor anker gaan omdat het schip dan op de riffen drijft.
We verlieten Grand Cayman op tijd en zetten koers naar het noordwesten in de richting van de westelijke punt van Cuba. Tampa is onze eindbestemming. Het zou een goeie homerun moeten worden want het weerbericht ziet er erg goed uit.
8 december, op zee, richting thuis
Morgen zijn we in Tampa en ga ik voor een periode van vier maanden naar huis. Normaal gesproken wisselen mijn collega en ik elkaar om de drie maanden af, maar als gevolg van de jaarlijkse kapiteinsconferentie hebben we het deze keer veranderd in vier maanden op en vier maanden af en dan twee maanden op en weer twee maanden af. Zo komt het dat ik met Kerstmis 2008 aan boord zal zijn terwijl ik de vorige twee kerstvakanties geen dienst had.